Konstytucja, Europejska Konwencja Praw Człowieka, prawa człowieka, prawo konstytucyjne

Tematyka: Konstytucja, Europejska Konwencja Praw Człowieka, prawo konstytucyjne i prawa człowieka wobec aktualnych wydarzeń

sobota, 7 stycznia 2012

Zmiany zmiany zmiany

                                                                     Źródło: http://bit.ly/wZVYhk
Wraz z nowym rokiem czas na zmiany:

1. Ze względu na warunki zgłoszenia bloga do Google News konieczne było stworzenie zakładek weryfikujących autora i umożliwiających kontakt, do którego w sprawach wszelakich zapraszam!


2. Posty z mikrobloga na Twitter'ze w profilu EtpczEu są również publikowane na facebook'owej stronie. Wszystkich zainteresowanych tymi (ostrzegam: częstszymi!) zachęcam do polubienia tej strony.


3. Najciekawsze tweety i retweety pojawiają się - moim zdaniem - na koncie EtpczEuEnglish, które są zawsze na bieżąco wyświetlane na http://etpczblog.blogspot.com/ w drugim z Twitter'owych okienek.

piątek, 6 stycznia 2012

Rok 2011 = $380 mld szkód, czyli katastrofy naturalne a EKPCz

Trzęsienie ziemi i tsunami w Japonii, z jego atomowymi skutkami, powódź w Tajlandii czy trzęsienia ziemi w Nowej Zelandii to ledwie początek listy. Zgodnie z wyliczeniami największego towarzystwa asekuracyjnego świata, Munich RE, rok 2011 z sumą ok. $380 mld szkód plasuje się jako szczególnie tragicznie rekordowy. W stosunku do dotychczasowego 'rekordu' z 2005 r. szkody w 2011 r. były o dwie trzecie większe. 

A EKPCz...
Klucz stanowi art. 2 Konwencji:

"1. Prawo każdego człowieka do życia jest chronione przez ustawę. Nikt nie może być umyślnie pozbawiony życia, wyjąwszy przypadki wykonania wyroku sądowego, skazującego za przestępstwo, za które ustawa przewiduje taką karę. 
2. Pozbawienie życia nie będzie uznane za sprzeczne z tym artykułem, jeżeli nastąpi w wyniku bezwzględnie koniecznego użycia siły:
a) w obronie jakiejkolwiek osoby przed bezprawną przemocą;
b) w celu wykonania zgodnego z prawem zatrzymania lub uniemożliwienia ucieczki osobie pozbawionej wolności zgodnie z prawem,
c) w działaniach podjętych zgodnie z prawem w celu stłumienia zamieszek lub powstania." 
który należy odczytywać poprzez spoczywający na Państwach-Stronach Konwencji pozytywny obowiązek ochrony życia, który:

"[...] przybiera zróżnicowaną intensywność i formy, przede wszystkim w zależności od stopnia powiązania państwa z konkretną sytuacją utraty życia. W wymiarze najogólniejszym przyjmuje się, że państwo ma obowiązek:
1) ustanowienia systemu regulacji prawnych umożliwiających efektywną ochronę życia ludzkiego wobec wszelkich zagrożeń;
2) zapewnienia należytego wykonywania tych regulacji przez organy administracji i ochrony prawa;
3) podejmowanie działań prewencyjnych służących wykluczeniu przyszłych zagrożeń, tak o konkretnym, jak i generalnym charakterze [...]"
L. Garlicki, [w:] tegoż, Komentarz EKPCz, t. I, art. 2, Nb 38, Warszawa 2010

Najwyraźniej w sprawie katastrof naturalnych ETPCz wypowiedział się w sprawie Budayeva i inni p-ko Rosji. Mąż skarżącej zginął w lawinie błotnej, która zeszła na miasto Tyrnauz w Środkowym Kaukazie. Działania władz rosyjskich zostały ocenione jednomyślnie:

"Trybunał orzekł jednomyślnie, iż doszło do naruszenia: 

- art. 2 Konwencji w jego aspekcie materialnym poprzez niepodjęcie odpowiednich działań w celu wypełnienia ciążących na Państwie pozytywnych obowiązków w celu ochrony prawa do życia,

- art. 2 Konwencji w jego aspekcie proceduralnym ze względu na brak właściwych działań wymaganych w wypadku zarzucenia naruszeń prawa do życia." 

Dalszy fragment mojego komentarza do wyroku dostępny jest tutaj, opublikowany w portalu "Prawa człowieka w orzecznictwie sądów polskich".

Wyrok Trybunału z 20 marca 2008 r. w sprawie Budayeva i inni p-ko Rosji, skargi nr 15339/02, 21166/02, 20058/02 11673/02 i 15343/02, dostępny jest tutaj.

Wnioski?
Nie tylko pozwy zbiorowe, lecz i skarga do ETPCz stanowi dobry środek prawny do zwrócenia uwagi na zaniedbania władz publicznych, jak i dochodzenia wszelkich form odpowiedzialności za nieudolność działań prewencyjnych.


Kontakt

W sprawie wszelkich sugestii czy pytań jestem dostępny pod:

etpcz@etpcz.eu

(+49) 176 9975 0421

czwartek, 5 stycznia 2012

„Fatullayev p-ko Azerbejdżanowi”, czyli ETPCz nakazuje wypuszczenie dziennikarza z więzienia

W wyroku z kwietnia 2010 r. Trybunał nakazał Azerbejdżanowi natychmiastowe uwolnienie niepokornego dziennikarza. Poniżej to, co najciekawsze w tym wyroku, czyli tłumaczenie fragmentów, w których ETPCz dokonał takiej analizy ETPCz, iż wypuszczenie skarżącego było nieuchronne:  

„Fatullayev p-ko Azerbejdżanowi”, skarga nr 40984/10
"172. Jeżeli wyroki mają być wykonywane w zgodzie z art. 46 Konwencji, konieczne jest, aby orzeczenia, w których Trybunał stwierdza naruszenie Konwencji, nakładały na odpowiedzialne Państwo obowiązek zaprzestania naruszania Konwencji oraz  takiego naprawienia skutków, które w jak największym stopniu przywróci sytuację sprzed naruszenia. Jeżeli jednak prawo krajowe nie pozwala uzyskać pełnego odszkodowania za skutki naruszenia [Konwencji] – albo umożliwia uzyskanie jedynie częściowego [odszkodowania] –  to Artykuł 41 upoważnia Trybunał do przyznania pokrzywdzonej stronie stosownego zadośćuczynienia. Z tego wynika, między innymi, iż wyrok Trybunału stwierdzający naruszenie Konwencji lub Protokołów, zobowiązuje Państwo, przeciwko któremu toczyło się postępowanie, nie tylko do wypłacenia zasądzonego zadośćuczynienia, ale również do wybrania, podlegających [późniejszej] kontroli Komitetu Ministrów, środków ogólnych oraz/albo, w razie potrzeby, środków indywidualnych, które zostaną zastosowane w krajowym porządku prawnym i zakończą stan naruszenia [Konwencji] stwierdzony przez Trybunał. Państwo jest również zobowiązane do podjęcia działań, które w jak największym stopniu przywrócą stan sprzed naruszenia [Konwencji] (zob. wyrok Wielkiej Izby Maestri p-ko Włochom, skarga nr 39748/98, ˜47, ECHR 2004-I; wyrok Wielkiej Izby Assanidze p-ko Gruzji, skarga nr 71503/01, ˜198, ECHR 2004-II;  wyrok Wielkiej Izby Ilaşcu i inni p-ko Mołdawii i Rosji, skarga nr 48787/99, ˜487, ECHR 2004-VII).

173. Trybunał wielokrotnie podkreślał, iż w zasadzie jego wyroki mają ze swojej istoty deklaratoryjny charakter, oraz, że na ogół, to przede wszystkim zainteresowane Państwo ma wybrać, pod kontrolą Komitetu Ministrów, środki, które zostaną zastosowane w ramach krajowego systemu prawnego w celu wykonania swoich obowiązków wynikających z Artykułu 46 Konwencji, pod warunkiem, że środki te są zgodne z wnioskami zawartymi w wyroku Trybunału (zob. m. in. spośród innych autorytetów, wyrok Wielkiej Izby Öcalan p-ko Turcji, skarga nr 46221/99, ˜ 210, ECHR 2005-IV; wyrok Wielkiej Izby Scozzari i Giunta p-ko Włochom, skargi nr 39221/98 i 41963/98, ˜ 249, ECHR 2000-VIII oraz wyrok Wielkiej Izby  Brumărescu p-ko Rumunii (słuszne zadośćuczynienie), skarga nr 28342/95, ˜ 20, ECHR 2001-I). Swoboda wyboru sposobu wykonania wyroku odzwierciedla wolność wyboru towarzyszącą głównemu zobowiązaniu Państw-Stron wynikającemu z Konwencji, tj. do zapewnienia praw i wolności zagwarantowanych [Konwencją] (Artykuł 1) (zob. wyrok  Papamichalopoulos i inni p-ko Grecji (Artykuł 50), ˜ 34 [...]).

174. Natomiast, wyjątkowo, mając na względzie udzielenie pomocy zainteresowanemu Państwu w wypełnieniu jego zobowiązań wynikających z Artykułu 46, Trybunał będzie wskazywał [określone] rodzaje środków, które mogą zostać zastosowane w celu zakończenia stwierdzonego naruszenia. W takich przypadkach, [Trybunał] może sformułować różne propozycje pozostawiając wybór środka oraz sposób jego wdrożenia dyskrecjonalnemu wyborowi zainteresowanego Państwa (zob. m.in. wyrok Wielkiej Izby Broniowski p-ko Polsce, skarga nr 31443/96, ˜ 194, ECHR 2004-V). W określonych sprawach, charakter stwierdzonego naruszenia może nie pozostawiać realnego wyboru co do środka wymaganego dla naprawienia [naruszenia] i [wówczas] Trybunał może zadecydować o zaleceniu wyłącznie jednego środka (zob. np. wyrok Assanidze, op. cit., ˜ 202).   

175. Trybunał wielokrotnie podkreślał powyższe ustalenia, iż obydwa przykłady naruszenia wolności wypowiedzi skarżącego nie znajdują podstaw w Artykule 10 ˜ 2 Konwencji. W szczególności, w obydwu przypadkach, nie istniało uzasadnienie dla nałożenia na skarżącego kary pozbawienia wolności. Trybunał odnotowuje, iż skarżący został równolegle skazany za (niezwiązane prima facie) przestępstwo karnoskarbowe, to jednak w chwili wydania niniejszego wyroku odbył już część kary za to przestępstwo (cztery miesiące pozbawienia wolności), zaś obecnie odbywa w istocie bardziej dotkliwą część kary za przestępstwa prasowe, które zostały uznane [przez Trybunał] za naruszające [Konwencję].

176. W takich okolicznościach, mając na względzie stwierdzenie naruszenia Artykułu 10 Konwencji, niedopuszczalne jest to, iż skarżący w dalszym ciągu jest pozbawiony wolności. Tym samym sytuacja mająca miejsce w niniejszej sprawie, ze względu na swoją istotę, nie pozostawia realnego wyboru co do środka mogącego naprawić naruszenie praw skarżącego, które wynikają z Konwencji.

177. Dlatego, mając na względzie szczególne okoliczności niniejszej sprawy oraz pilną potrzebę zakończenia naruszenia Artykułu 10 Konwencji, Trybunał uważa, iż jednym ze sposobów spełnienia obowiązków [Azerbejdżanu] wynikających z Artykułu 46 Konwencji, będzie zabezpieczenie przez Państwo natychmiastowego wypuszczenia skarżącego na wolność." 

                                                                           Źródło: http://bit.ly/wmbYyp
Polecam zapoznanie się z artykułem poświęconym wykonaniu wyroku ws. Fatullayev p-ko Azerbejdżanowi w zimowym numerze Biuletynu EHRAC: http://bit.ly/xttxEI



Od chwili wydania wyroku do jego uwolnienia minęło 13 m-cy, a o losach skarżącego można przeczytać tutaj.

środa, 4 stycznia 2012

"BADANIE PRAWA POCHODNEGO UE PRZEZ SĄDY KONSTYTUCYJNE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH A KOGNICJA POLSKIEGO TK"

Polecam tę dyskusję, która odbędzie się 11 stycznia 2012 r., godz. 18.30 na Uniwersytecie Warszawskim (sala 3.12 Collegium Iuridicum III). Wprowadzenie do dyskusji: dr Robert Grzeszczak.






Spotkanie organizowane jest przez KOŁO NAUKOWE PRAWA KONSTYTUCYJNEGO LEGISLATOR i KOŁO NAUKOWE PRAWA EUROPEJSKIEGO, funkcjonujące przy Wydziale Prawa i Administracji UW.

Organizatorzy polecają zapoznanie się z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o sygnaturze SK 45/09.

wtorek, 3 stycznia 2012

"Brońmy karpia, zabijajmy dzieci", "Święta, święta i po karpiu", "Bóg się rodzi karp truchleje"; co można w kampaniach społecznych, czyli PETA p-ko Niemcom cz. II


Pozostając w świątecznym klimacie przyjrzeć się kampaniom społecznym, które zdają się wówczas przybierać na sile. Konkurencja przybiera na sile, co można pokonać prawdziwie silnym przekazem. W którym momencie "poziom kontrowersyjności" zostaje przekroczony? 

"Brońmy karpia, zabijajmy dzieci",

"Święta, święta i po karpiu",

"Bóg się rodzi karp truchleje"... 

Kampanie społeczne prowadzone na rzecz karpia m.in. przez organizację Empatia z wykorzystaniem różnych nośnych haseł, jak przywołane "Bóg się rodzi karp truchleje" czy "To zwierzę też nie jest rzeczą" doczekały się i częściowych kontrakcji w postaci hasła "Brońmy karpia, zabijajmy dzieci" ze strony Fundacji PRO. Dyskusje o karpiu toczą się też np. na forum Kryminalistyka Medycyna Sądowa. 

Granice przekazu
Jak daleko możemy się posunąć w środkach i treści przekazu by zwrócić uwagę na daną kwestię społeczną? O ile w przypadku reklam, ich komercyjny charakter ogranicza treść i środki (choć jednym z wyjątków będą reklamy Benetton'a). To już kampaniom społecznym - ze swej natury niekomercyjnym - przyznaje się znacznie szerszą ochronę jako klasycznej formie korzystania z wolności słowa. Jak potraktować kampanię oskarżaną o naruszanie godności ludzkiej?

Opisywałem ostatnio komunikację sprawy PETA p-ko Niemcom. O kontrowersyjności kampanii "Holokaust na Twoim talerzu" świadczy zorganizowanie w Polsce zamkniętego pokazu, wyłącznie dla dziennikarzy. Z kolei próby uzyskania sądowego zakazu publikacji wszystkich plakatów zakończyły się zgoła odmiennymi wynikami w Niemczech (zakaz publikacji) i Austrii (brak zakazu). Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka rozstrzygnie czy niemieckie rozstrzygnięcie jest do pogodzenia z EKPCz. Niedawno opisywany był niemiecki finał sprawy. Dziś warto zestawić go z austriackim punktem widzenia.

                                                                                                                               Źródło: http://bit.ly/szdT2V
Wystawa "Holokaust na Twoim talerzu" była w 2004 r.  pokazywana na Uniwersytecie Warszawskim

sobota, 31 grudnia 2011

Jaki był ten 2011 rok? Arabellion, arabska Wiosna Ludów, czyli reaktywacja wolności zgromadzeń

Blog istnieje zbyt krótko by kończyć rok hucznym podsumowaniem tego, co przyniósł 2011 rok. A przyniósł powrót demokracji bezpośredniej w postaci manifestacji, protestów, wieców, jednym słowem zgromadzeń.  


                                                                Źródło: http://bit.ly/v3ynBJ 
Arabellion, arabska Wiosna Ludów pokazała na nowo siłę wolności zgromadzeń, a przez to ich znaczenie dla państw demokratycznych

Arabellion, pojęcie ukute przez "Frankfurter Allgemeine Zeitung" łączące w j. niem. rzeczownik Rebellion z przymiotnikiem arabisch. Do tego Arabellion zajęło III miejsce w konkursie na słowo 2011 roku. A oddaje ono to, na co nikt - ani media ani arabiści - nas nie przygotowali. Fali protestów w kolejnych krajach arabskich, którą Europa ostatni raz w 1989 r. przeżyła, nikt nie był w stanie przewidzieć. Doprowadziła ona do oddolnych zmian (demokratyzacji?) szybciej aniżeli ktokolwiek mógł przypuszczać.